Nhà 2 tầng là kiểu nhà phổ biến bậc nhất ở Hà Nội và các tỉnh miền Bắc: đủ chỗ cho một gia đình nhiều thế hệ mà không cần quỹ đất lớn. Nhưng cũng chính vì diện tích mỗi sàn có hạn, việc chia công năng hai tầng sao cho thuận sinh hoạt lại khó hơn nhiều so với một căn hộ nằm gọn trên một mặt bằng. Bài viết dưới đây đi vào đúng ba nút thắt của nhà 2 tầng: phân bổ công năng theo tầng, vị trí cầu thang gắn với việc lấy sáng, và cách xử lý đồ nội thất khi mặt bằng hẹp.
Không gian do S-Home Design thiết kế thi công
Nhà 2 tầng đặt ra bài toán gì cho người thiết kế?
Khác với căn hộ chung cư nằm trọn trên một mặt sàn, nhà 2 tầng có thêm một trục giao thông đứng. Chính cái cầu thang đó vừa ăn diện tích, vừa quyết định mặt bằng cả hai tầng chia ra sao. Đặt sai chỗ, tầng nào cũng vụn và thừa hành lang.
- Diện tích bị chia hai lần: mỗi sàn phải tự đủ công năng tối thiểu, không thể mượn tạm chỗ của tầng kia. Tầng 1 thiếu một khu vệ sinh là cả nhà phải chạy lên chạy xuống suốt ngày.
- Ánh sáng khó vào giữa nhà: nhà phố hoặc nhà ống 2 tầng thường chỉ có một đến hai mặt thoáng, phần lõi giữa nhà rất dễ tối và bí.
- Ranh giới chung - riêng theo chiều cao: khách khứa dừng lại ở tầng 1, sinh hoạt riêng tư dồn lên tầng 2. Ranh giới này cần rõ ngay từ bản vẽ mặt bằng, không phải xử lý bằng rèm che về sau.
- Kỹ thuật chạy qua hai sàn: điện, cấp thoát nước, ống đồng điều hoà, đường hút mùi nên gom về một trục kỹ thuật thống nhất để sau này không phải đục phá.
Tầng 1: khách - bếp - ăn - vệ sinh chung
Tầng 1 gánh toàn bộ phần đối ngoại của ngôi nhà. Tuyến di chuyển hợp lý thường chạy theo thứ tự: sảnh vào - phòng khách - bàn ăn - bếp - khu phụ phía sau. Đẩy bếp về cuối nhà, sát giếng trời hoặc logia, mùi nấu thoát thẳng ra ngoài thay vì quẩn ngược lên tầng 2.
- Sảnh vào: tủ giày kết hợp vách trang trí lửng, chắn tầm nhìn thẳng từ cửa vào bàn ăn mà không phải xây thêm tường gạch.
- Phòng khách: kê sofa dọc theo tường dài, chừa lối đi khoảng 70-80 cm sang khu ăn. Nhà hẹp ngang nên chọn sofa văng thay vì sofa góc chữ L.
- Bàn ăn: đóng vai trò bản lề giữa khách và bếp. Bàn chữ nhật hoặc bàn bo góc bám tường chiếm ít diện tích lưu thông hơn bàn tròn cùng số chỗ ngồi.
- Bếp: bố cục chữ I hoặc chữ L bám theo bề ngang nhà, tủ trên kịch trần để tận dụng chiều cao. Cách chia khoang và chọn thiết bị xem thêm tại thiết kế phòng bếp đẹp.
- Vệ sinh chung: tận dụng khoảng gầm thang, cửa mở tránh hướng thẳng vào bàn ăn hoặc khu tiếp khách.
Tầng 2: phòng ngủ, phòng thờ và khu riêng tư
Lên tầng 2, tiêu chí đổi hẳn: yên tĩnh, kín đáo và đủ chỗ cất đồ. Với một gia đình trẻ, tầng 2 thường gồm phòng ngủ chính, một phòng ngủ cho con, phòng thờ và khu giặt phơi.
- Phòng ngủ chính nên chiếm mặt thoáng tốt nhất. Tủ áo làm âm theo tường, cánh phẳng kịch trần để căn phòng không bị chia vụn; đầu giường tránh áp lưng vào tường nhà vệ sinh vì tiếng nước chảy đêm rất rõ.
- Phòng ngủ cho con: giường có hộc kéo hoặc giường tầng khi nhà hai bé, bàn học kê sát cửa sổ lấy sáng tự nhiên, giá sách treo tường thay vì tủ đứng chiếm sàn.
- Phòng thờ: chọn vị trí tĩnh nhất, lưng bàn thờ tựa vào tường đặc, tránh đặt ngay trên hoặc ngay dưới khu vệ sinh và tránh áp lưng vào đầu giường ngủ. Nhà không đủ diện tích cho một phòng riêng thì làm dạng tủ thờ có cánh, đặt ở khoảng chiếu nghỉ hoặc sảnh tầng 2.
- Khu phụ: máy giặt, chậu rửa và chỗ phơi dồn ra ban công sau, có mái che để dùng được cả mùa mưa nồm.
Cầu thang và bài toán lấy sáng cho giữa nhà
Cầu thang là trục sống của nhà 2 tầng. Có hai cách đặt phổ biến: áp sát tường bên để giữ mặt bằng liền mạch, hoặc đặt giữa nhà để tự nó làm ranh giới mềm giữa khu khách và khu bếp - ăn. Nhà càng hẹp ngang càng nên ưu tiên phương án áp tường.
- Kết hợp thang với ô thông tầng hoặc giếng trời: ánh sáng rơi từ trên mái xuống sẽ cứu được đúng phần lõi giữa nhà vốn tối nhất. Đây là cách chữa sáng hiệu quả hơn nhiều so với việc dựng thêm đèn.
- Lan can nhẹ: kính cường lực hoặc sắt sơn tĩnh điện thanh mảnh giúp tầm nhìn xuyên qua, thay cho lan can xây đặc làm cả tầng 1 nặng nề.
- Kích thước bậc: mặt bậc rộng khoảng 25-27 cm, cổ bậc cao khoảng 16-18 cm cho bước chân thoải mái. Nhà có người lớn tuổi nên giảm độ dốc và thêm tay vịn liên tục.
- Tận dụng gầm thang: tủ kho, tủ rượu, khu vệ sinh nhỏ hoặc góc để giày dép, thay vì bỏ trống rồi thành chỗ chứa đồ lộn xộn.
- Chiếu sáng: đèn hắt chân bậc hoặc đèn cảm biến ở chiếu nghỉ, an toàn khi đi lại ban đêm.
Tối ưu diện tích cho gia đình trẻ và nhà phố nhỏ
Với nhà 2 tầng mặt sàn nhỏ, mọi centimet đều đáng tiền. Nguyên tắc chung là kéo đồ đạc vào sát tường và lên cao, trả lại phần sàn giữa nhà cho việc đi lại.
- Đồ đóng theo kích thước thật: tủ bếp, tủ áo, tủ tivi đóng liền tường và kịch trần luôn ăn đứt đồ rời về khả năng chứa. Ưu tiên thùng tủ bằng ván công nghiệp lõi xanh chống ẩm - đặc tính và cách chọn xem tại nội thất gỗ công nghiệp.
- Đồ đa năng: giường có hộc kéo, bàn ăn gấp mở, ghế đôn kiêm hộp đựng, bàn trà nâng hạ. Mỗi món gánh hai việc là bớt được một món khác.
- Giảm vách ngăn cứng: dùng bậc cao độ, thay đổi vật liệu trần sàn hoặc kệ hở để phân khu, giữ cho tầng 1 thông suốt từ trước ra sau.
- Bảng màu sáng: tông kem, be, gỗ sáng cho phần nền; màu đậm chỉ dùng ở mảng nhấn nhỏ. Mặt gương hoặc kính mờ ở cuối tuyến nhìn giúp không gian có chiều sâu hơn.
- Chiếu sáng nhiều lớp: đèn tổng, đèn rọi khu vực và đèn hắt gián tiếp, thay vì trông cả vào một bộ đèn chùm giữa trần.
Vật liệu và cách S-Home Design triển khai trọn gói
Miền Bắc có mùa nồm, tầng 1 lại sát nền nên độ ẩm là thứ phải tính trước khi tính đến kiểu dáng. S-Home Design dùng cốt ván MFC/MDF lõi xanh chống ẩm cho các khu vực tiếp xúc ẩm như bếp, tủ dưới, chân tủ áo; bề mặt chọn theo vị trí: Acrylic bóng gương cho mặt tủ bếp trên và tủ áo, Laminate chịu xước cho mặt bàn và khu hay va chạm, Melamine cho phần khuất. Nhà theo hướng ấm áp truyền thống thì phối thêm gỗ óc chó tự nhiên ở mảng nhấn như vách tivi, tủ thờ, tay vịn thang. Phụ kiện dùng Hafele, Blum, Hettich cho bản lề, ray hộc và các cơ cấu nâng hạ.
Về triển khai, gia chủ chỉ làm việc với một đội duy nhất từ khảo sát, thiết kế 3D, sản xuất tại xưởng Thạch Thất cho tới thi công lắp đặt và nghiệm thu, theo quy trình 13 bước. Cách làm này giúp bản vẽ và sản phẩm ra xưởng khớp nhau, không có cảnh đơn vị thiết kế và đơn vị thi công đổ lỗi cho nhau. Chi tiết phạm vi công việc xem tại thiết kế thi công nội thất trọn gói. Công trình được bảo hành và bảo trì 6 năm sau bàn giao.
Câu hỏi thường gặp
Nhà 2 tầng nên đặt phòng thờ ở tầng nào?
Phổ biến nhất là đặt ở tầng 2 vì đây là tầng cao nhất, yên tĩnh và ít người qua lại. Vị trí tốt là nơi có tường đặc để bàn thờ tựa lưng, không nằm ngay trên hoặc ngay dưới khu vệ sinh, không áp lưng vào đầu giường ngủ và không đối diện thẳng cửa nhà vệ sinh. Nếu tầng 2 đã kín phòng ngủ, có thể làm tủ thờ có cánh đặt tại sảnh tầng hoặc khoảng chiếu nghỉ, vẫn trang nghiêm mà không tốn thêm một phòng riêng.
Nhà 2 tầng diện tích sàn nhỏ có nên bố trí phòng ngủ ở tầng 1?
Nên, nếu trong nhà có người lớn tuổi hoặc người đi lại khó khăn. Khi đó tầng 1 sẽ gồm phòng khách, bếp ăn, một phòng ngủ và khu vệ sinh; phần tiếp khách thu gọn lại còn khu vực sofa nhỏ. Với gia đình trẻ chưa có nhu cầu này thì giữ tầng 1 thông suốt cho khách - bếp - ăn sẽ thoáng hơn, còn phòng ngủ dồn hết lên tầng 2.
Cầu thang nên đặt sát tường hay đặt giữa nhà?
Nhà hẹp ngang, đặc biệt là nhà ống, nên đặt thang áp sát một bên tường để mặt bằng còn lại liền mạch, dễ kê đồ. Nhà có bề ngang rộng hơn hoặc mặt bằng vuông vắn thì đặt thang lệch về giữa lại có lợi: bản thân khối thang chia mềm khu tiếp khách với khu bếp ăn, đồng thời kết hợp được ô thông tầng để lấy sáng cho lõi giữa nhà.
Làm nội thất nhà 2 tầng nên chọn gỗ công nghiệp hay gỗ tự nhiên?
Thực tế phần lớn công trình dùng kết hợp. Gỗ công nghiệp lõi xanh chống ẩm phủ Acrylic hoặc Laminate phù hợp cho hệ tủ bếp, tủ áo, tủ giày vì phẳng, chuẩn kích thước và ổn định với thời tiết nồm ẩm miền Bắc. Gỗ tự nhiên như óc chó thường dùng cho các mảng nhấn cần vân thớ và chiều sâu như vách tivi, tủ thờ, tay vịn cầu thang. Cách phối này giữ được vẻ ấm của gỗ thật mà không phải làm toàn bộ nhà bằng gỗ tự nhiên.
Chi phí thiết kế nội thất nhà 2 tầng tính thế nào?
Chi phí phụ thuộc vào diện tích sử dụng thực tế của cả hai tầng, số lượng hạng mục đồ gỗ, loại bề mặt và phụ kiện được chọn, cùng khối lượng phần hoàn thiện đi kèm như trần, sàn, sơn, điện chiếu sáng. Vì vậy S-Home Design không báo giá theo cảm tính: kiến trúc sư sẽ tới khảo sát, đo đạc hiện trạng, thống nhất nhu cầu rồi mới bóc tách và báo giá chi tiết từng hạng mục. Gia chủ ký hợp đồng thi công trọn gói sẽ được tặng phí thiết kế.
Nhận tư vấn phương án nội thất cho ngôi nhà 2 tầng của gia đình
Gửi mặt bằng hoặc vài tấm ảnh hiện trạng, kiến trúc sư S-Home Design sẽ tới khảo sát, đo đạc thực tế rồi lên phương án bố trí hai tầng cùng bảng bóc tách chi tiết. Gọi hotline 0965 229 232 hoặc ghé VPGD C36.38 Geleximco Lê Trọng Tấn, Dương Nội, Hà Nội. Sản xuất tại xưởng Thạch Thất, bảo hành và bảo trì 6 năm sau bàn giao.