Thiết kế nội thất biệt thự song lập

Biệt thự song lập là hai căn xây dính nhau qua một bức tường chung, mỗi căn còn ba mặt tiếp giáp sân vườn và không gian bên ngoài. Đúng một dữ kiện đó — một mặt kín, ba mặt thoáng — đã đủ để mặt bằng nội thất của biệt thự song lập không thể sao chép từ biệt thự đơn lập. Ánh sáng và gió phải dồn về ba mặt còn lại, tường chung phải được xử lý cách âm ngay từ bản vẽ chứ không phải sửa chữa sau khi dọn về ở, và việc phòng nào áp vào tường chung sẽ quyết định gia chủ ngủ yên hay nghe rõ tiếng nhà bên. Bài viết dưới đây là cách S-Home Design đọc một căn song lập trước khi đặt bút vẽ.

Không gian do S-Home Design thiết kế thi công

1. Biệt thự song lập khác đơn lập và liền kề ở điểm nào

Nhiều gia chủ nhận nhà song lập rồi lấy luôn phương án nội thất của một căn đơn lập cùng diện tích về áp vào. Kết quả là cửa sổ vẽ ở mặt bị bịt, phòng ngủ nằm sai chỗ, còn ba mặt thoáng thì dùng chưa hết. Ba dòng nhà này có luật chơi khác nhau:

• So với biệt thự đơn lập: đơn lập thoáng bốn mặt, cửa mở tự do quanh nhà, gần như không vướng hàng xóm. Song lập mất một mặt nên toàn bộ hệ cửa, ánh sáng và luồng gió phải tính lại trên ba mặt còn lại. Các nguyên tắc chung cho dòng nhà biệt thự có thể xem thêm tại trang thiết kế nội thất biệt thự.
• So với nhà liền kề: liền kề bị kẹp cả hai bên, nhà sâu và hẹp ngang, phần lớn phải trông vào giếng trời và thông tầng. Song lập rộng ngang hơn hẳn, mặt bằng gần vuông, chia phòng dễ hơn nhiều — cách xử lý dòng nhà bị kẹp hai bên nằm ở bài thiết kế nội thất nhà liền kề.
• Điểm riêng chỉ song lập mới có: một bức tường dùng chung với gia đình khác. Đây vừa là kết cấu, vừa là ranh giới sở hữu, vừa là đường truyền âm thanh. Tường chung là hạng mục cần bàn kỹ nhất trong cả phương án nội thất, chứ không phải bức tường bình thường để treo tivi hay kê đầu giường.

2. Đọc ba mặt thoáng trước khi vẽ mặt bằng nội thất

Việc đầu tiên khi khảo sát một căn song lập là xác định tường chung nằm ở đâu, ba mặt còn lại hướng nào, mặt nào nhìn ra sân trước, mặt nào giáp lối đi, mặt nào đón nắng chiều. Từ đó mới phân vai cho từng mặt:

• Mặt trước: dành cho không gian cần đón khách và cần view — phòng khách, khu ăn, tiền sảnh. Đây là mặt gia chủ nhìn thấy đầu tiên mỗi khi về nhà nên hệ cửa và tầm nhìn từ sofa ra sân cần được giữ thông thoáng.
• Mặt bên tự do: đây là mặt quý nhất của biệt thự song lập vì nó bù lại đúng phần mà tường chung lấy mất. Nên ưu tiên đặt cửa sổ phòng ngủ, phòng làm việc, khu thang ở mặt này để có sáng tự nhiên hai phía trong cùng một tầng.
• Mặt sau: phù hợp cho bếp, khu phụ, giặt phơi, kho. Mùi nấu và hơi ẩm thoát ra phía sau, không đi ngược vào khu sinh hoạt chung.
• Thông gió chéo: mở cửa ở hai mặt vuông góc với nhau để gió có đường vào và đường ra. Với song lập, cặp mặt trước — mặt bên tự do thường cho luồng gió tốt nhất. Bố trí nội thất tránh dựng tủ cao kịch trần chắn ngang đường gió này.
• Kiểm soát nắng gắt: nếu mặt bên tự do quay hướng tây, xử lý bằng rèm hai lớp, cây xanh ngoài nhà, lam che nắng; đồng thời không kê đồ gỗ mặt phủ bóng hoặc đầu giường áp sát mảng kính lớn hướng đó.

3. Tường chung: xử lý cách âm ngay từ bản vẽ, đừng để ở rồi mới sửa

Đây là phần khiến nội thất biệt thự song lập khác hẳn mọi loại hình khác. Âm thanh truyền qua tường chung theo hai đường: truyền qua không khí (nói chuyện, tivi) và truyền qua kết cấu (kéo ghế, đóng cửa, khoan, bước chân). Chỉ dán vật liệu mỏng lên tường không giải quyết được đường thứ hai.

• Không tự ý can thiệp vào tường chung: đục phá, cắt rãnh chôn ống sâu, khoan xuyên để đi dây đều là những việc phải thống nhất trước với kiến trúc sư và với gia đình liền vách. Phương án nội thất nên đi dây, đi ống theo tường riêng và trục kỹ thuật của căn nhà.
• Lớp cách âm dựng độc lập: cách làm bền là hệ khung xương riêng không chạm vào tường gốc, chèn bông khoáng tiêu âm, hoàn thiện bằng hai lớp tấm thạch cao hoặc ốp gỗ tiêu âm. Khung tách rời chính là thứ chặn rung truyền qua kết cấu.
• Dùng hệ tủ làm lớp đệm: tủ áo kịch trần, tủ sách, tủ kho áp vào tường chung vừa chứa đồ vừa tiêu âm tự nhiên. Cách này không tốn thêm diện tích cho một lớp tường phụ, phù hợp khi phòng không rộng.
• Tránh gắn nguồn rung lên tường chung: tivi, loa, giá treo, đầu giường, bàn làm việc kê áp tường chung đều đưa rung động thẳng sang nhà bên và ngược lại. Nên đẩy các món này sang tường riêng.
• Xử lý các khe hở: ổ điện, hộp kỹ thuật không đặt đối lưng nhau qua tường; khe chân tường, khe trần, khe hộp gen là nơi âm thanh lọt qua nhiều nhất và thường bị bỏ sót khi hoàn thiện.
• Đừng quên trần và sàn: nếu hai căn chung dầm, phòng ngủ tầng trên nên có trần tiêu âm và sàn trải thảm hoặc lót lớp giảm chấn dưới sàn gỗ.

4. Phòng nào nên đặt sát tường chung, phòng nào nên tránh

Nguyên tắc bố trí ngắn gọn: đẩy những không gian ít cần yên tĩnh và ít cần ánh sáng vào sát tường chung, dành trọn ba mặt thoáng cho những phòng gia chủ ở lâu nhất trong ngày.

• Nên đặt sát tường chung: cầu thang, hành lang, phòng thay đồ, kho, WC, phòng kỹ thuật, hệ tủ âm tường. Nhóm này vốn không cần cửa sổ, lại đóng vai trò vùng đệm chắn âm cho các phòng phía trong.
• Nên tránh: phòng ngủ chính, phòng ngủ trẻ nhỏ, phòng làm việc, phòng nghe nhìn hoặc karaoke, phòng thờ. Đây là những nơi cần yên tĩnh nhất, đặt sai vị trí thì mọi khoản đầu tư nội thất bên trong đều mất giá trị.
• Khi buộc phải đặt phòng ngủ sát tường chung: chèn tủ áo kịch trần dọc suốt bức tường đó, xoay giường sao cho đầu giường tựa vào tường riêng, đồng thời làm lớp cách âm khung độc lập phía sau tủ.
• Phòng thờ: ngoài yêu cầu yên tĩnh, nên tránh áp lưng với WC hoặc cầu thang của căn liền vách. Đây là chi tiết gia chủ thường chỉ phát hiện khi đã thi công xong.
• Bếp: đặt phần tủ bếp dưới và tủ trên dọc theo tường chung là cách dùng hợp lý, vừa che tường vừa giữ khu đảo bếp và bàn ăn ở phía có sáng.

5. Phân bổ công năng theo tầng cho biệt thự song lập

Số tầng và số thành viên quyết định phương án cuối cùng, nhưng phần lớn căn song lập ở Hà Nội và các tỉnh phía Bắc chạy tốt theo khung tham chiếu sau. Mọi phương án cụ thể vẫn cần kiến trúc sư khảo sát hiện trạng rồi mới chốt.

• Tầng 1: khách — ăn — bếp liên thông, mở về phía mặt trước và mặt bên tự do. Cầu thang và WC chung áp vào tường chung. Nếu nhà có người lớn tuổi, bố trí thêm một phòng ngủ phía sau, gần WC, tránh phải leo thang.
• Tầng 2: phòng ngủ chính đặt ở góc có hai mặt thoáng đẹp nhất, kèm phòng thay đồ và WC riêng đẩy về phía tường chung. Các phòng ngủ con nằm cùng tầng, chen giữa là một khu sinh hoạt chung nhỏ để cả nhà còn chỗ ngồi với nhau.
• Tầng 3: phòng thờ, phòng làm việc hoặc phòng giải trí, khu giặt phơi. Phòng thờ nên ở vị trí tĩnh, lối vào trang trọng, không đi xuyên qua phòng ngủ.
• Tum và sân thượng: kho, kỹ thuật, sân phơi có mái che. Với miền Bắc, một khoảng phơi kín gió mùa nồm giá trị hơn nhiều so với việc cố nhồi thêm một phòng.
• Trục kỹ thuật theo chiều đứng: gom WC và hộp gen của các tầng thẳng hàng nhau và đặt về phía tường chung. Cách này rút ngắn đường ống, giảm rủi ro thấm, đồng thời tạo thêm một lớp đệm chống ồn.

6. Vật liệu, hệ tủ và những lỗi hay gặp

Biệt thự song lập thường có khối lượng đồ gỗ lớn và trải nhiều tầng, nên việc chọn đúng cốt gỗ cho từng khu vực quan trọng không kém việc chọn màu bề mặt. Tại S-Home Design, vật liệu được phân theo vị trí sử dụng chứ không dùng một loại cho cả nhà:

• Cốt gỗ: MFC và MDF lõi xanh chống ẩm cho tủ bếp, tủ lavabo, chân tủ áo và các hạng mục áp tường ngoài — nơi chịu hơi ẩm mùa nồm miền Bắc rõ nhất.
• Bề mặt: Acrylic bóng gương cho bếp và tủ áo cần sáng, Laminate chịu va đập cho khu vực dùng chung và nhà có trẻ nhỏ, Melamine cho tủ kho và tủ phụ. Cách phân biệt và chọn theo từng khu vực có ở bài vật liệu nội thất.
• Điểm nhấn tự nhiên: gỗ óc chó và gỗ An Cường dùng cho phòng thờ, vách đầu giường phòng ngủ chính, mảng tường phòng khách — đánh trọng tâm thay vì phủ đều toàn nhà.
• Phụ kiện: Hafele, Blum, Hettich với bản lề giảm chấn và ray âm mở êm. Với song lập, tiếng đóng cửa tủ êm cũng là một phần của việc chống ồn qua tường chung.
• Lỗi hay gặp: bê nguyên mặt bằng biệt thự đơn lập sang; bỏ qua cách âm tường chung để tiết kiệm; kê giường và treo tivi áp tường chung; dồn hết cửa ra mặt trước còn mặt bên tự do bỏ trống; chốt nội thất trước khi xác định vị trí điều hoà, ổ điện và đường nước.

Câu hỏi thường gặp