Nội thất phòng khách biệt thự: bố trí, tâm điểm và tỉ lệ với trần cao

Phòng khách là gian đầu tiên khách bước vào và cũng là gian gia chủ ngồi nhiều nhất mỗi tối. Ở biệt thự, gian này có lợi thế mà căn hộ không có: diện tích rộng, trần cao, nhiều căn còn thông tầng và mở thẳng ra sân vườn. Nhưng chính lợi thế đó lại làm khó khâu thiết kế — không gian càng lớn thì càng dễ trống trải, càng dễ lệch tỉ lệ, càng dễ rơi vào cảnh mua đủ đồ đắt tiền mà ngồi vào vẫn thấy rời rạc. Bài viết này đi qua cách chia khu chức năng, cách dựng tâm điểm cho mảng tường tivi hoặc lò sưởi, cách chọn sofa và đèn chùm cho trần cao, cùng những lỗi hay gặp khi làm nội thất phòng khách biệt thự.

Không gian do S-Home Design thiết kế thi công

1. Phòng khách biệt thự khác gì phòng khách căn hộ

Phòng khách biệt thự không phải là phòng khách căn hộ phóng to. Khi diện tích rộng ra và trần cao lên, mọi tỉ lệ quen thuộc đều lệch: bộ sofa vừa vặn trong căn hộ đặt vào biệt thự trông lọt thỏm, chiếc đèn ốp trần quen dùng bị nuốt mất giữa khoảng không thông tầng, mảng tường sau tivi để trống thành một mảng trắng vô hồn kéo dài từ sàn lên tận trần.

Ba đặc điểm chi phối toàn bộ phương án:

• Chiều cao trở thành chiều quan trọng ngang mặt bằng. Trần biệt thự cao hơn hẳn căn hộ, nhiều căn thông tầng lên sàn tầng hai. Nếu chỉ bố trí đồ đạc trên mặt sàn mà bỏ trống phần tường phía trên, phòng sẽ thừa chiều đứng và thiếu điểm dừng cho mắt.
• Không gian liên thông nhiều hướng. Phòng khách biệt thự hiếm khi đứng riêng — nó nối sảnh, nối chân cầu thang, nhiều căn thông luôn với bếp ăn. Ranh giới phải tạo bằng đồ đạc, thảm và ánh sáng chứ không phải bằng tường.
• Ánh sáng tự nhiên mạnh và nhiều hướng. Cửa kính lớn ra sân vườn là điểm cộng ban ngày, nhưng nắng chiều hướng tây có thể làm bạc màu vải bọc và cong vênh đồ gỗ nếu không tính rèm và hướng đặt đồ ngay từ bản vẽ.

Nếu gia chủ đang làm đồng bộ cả căn chứ không riêng gian khách, xem thêm phần tổng quan thiết kế nội thất biệt thự để nắm cách xử lý nhiều tầng, nhiều phòng cùng lúc.

2. Chia khu tiếp khách và khu thư giãn trong cùng một gian

Sai lầm phổ biến nhất ở phòng khách rộng là dồn hết đồ vào giữa phòng rồi để bốn góc trống hoác. Cách làm đúng là chia gian lớn thành hai đến ba cụm chức năng, mỗi cụm có tâm riêng và có lý do tồn tại riêng.

• Khu tiếp khách — cụm chính, xoay quanh trục sofa và mảng tường tivi. Đây là nơi đón khách, ngồi trò chuyện đông người, nên đặt gần lối vào nhất.
• Khu thư giãn của gia đình — một cặp ghế đơn quay vào nhau, bàn trà nhỏ, đèn cây, kệ sách thấp. Đặt ở phía trong hoặc cạnh cửa sổ nhìn ra vườn. Đây là chỗ gia chủ ngồi thật mỗi ngày, không phải chỗ để khoe.
• Điểm nhấn phụ — quầy trà, tủ rượu trang trí, đàn piano hoặc bàn cờ tuỳ nếp sinh hoạt từng nhà. Không bắt buộc phải có; thiếu chỗ thì bỏ, đừng nhồi cho kín.

Ranh giới giữa các cụm nên mềm: một tấm thảm định vị cụm sofa, một chiếc console tựa lưng sofa tách khu khách khỏi lối đi ra bếp, một thay đổi nhẹ ở trần thạch cao hoặc hệ đèn hắt phía trên. Chừa lối đi thông thoáng quanh cụm sofa, đủ để hai người tránh nhau mà không phải lách. Riêng khu nào cũng phải nhìn thấy khu còn lại — cắt vụn quá thì gian lớn mất khí thế, mà nối liền quá thì ngồi đâu cũng thấy trống.

3. Mảng tường tivi hoặc lò sưởi làm tâm điểm

Gian rộng cần một tâm điểm rõ ràng, và mỗi phòng khách chỉ nên có một. Ở biệt thự, tâm điểm đó thường là mảng tường tivi, hoặc lò sưởi trang trí với tivi treo phía trên.

Vài nguyên tắc khi dựng mảng tường này:

• Kéo mảng lên theo chiều trần. Mảng ốp chỉ cao ngang tivi sẽ trông cụt trong phòng trần cao. Nên kéo trọn từ sàn lên sát trần, hoặc chia tầng bằng phào và đường chỉ để mắt có điểm dừng.
• Chọn một chất liệu chủ đạo, một chất liệu phụ. Đá vân lớn kết hợp gỗ ốp, hoặc gỗ sơn kết hợp mảng nan — dừng ở hai, ba chất liệu. Ghép quá nhiều vật liệu trên một mảng là cách nhanh nhất làm rối gian khách.
• Tính kỹ thuật trước khi tính thẩm mỹ. Hộp kỹ thuật đi dây, khe tản nhiệt cho thiết bị, ổ điện âm sau tivi, đường dây loa và mạng — chốt trong bản vẽ, đừng để đục tường sau khi đã ốp đá.
• Đối xứng hay không tuỳ phong cách. Phòng khách tân cổ điển hợp bố cục đối xứng: lò sưởi giữa, hai bên là tủ trang trí hoặc đèn tường cân nhau. Phong cách hiện đại chấp nhận bố cục lệch, nhấn bằng khối và vệt sáng.

Với lò sưởi, ở miền Bắc đa số là lò sưởi điện hoặc lò sưởi trang trí — vai trò chính là tạo trung tâm thị giác và cảm giác ấm cho gian rộng. Nếu làm lò sưởi thật, phần ống khói và vật liệu chịu nhiệt phải được tính từ giai đoạn kết cấu, không xử lý được ở khâu hoàn thiện nội thất.

4. Sofa khối lớn, bàn trà và thảm: bài toán tỉ lệ

Đồ nội thất phòng khách biệt thự phải lên khối, đúng theo nghĩa đen. Bộ sofa mảnh chân cao đặt giữa gian rộng trần cao sẽ trông như đồ mẫu; gian này cần khối lớn, đường bệ, chiều sâu ngồi rộng hơn tiêu chuẩn căn hộ để ngồi vẫn thoải mái mà nhìn vẫn cân với thể tích phòng.

• Cấu hình sofa. Gian dài thường hợp sofa góc chữ L kèm một ghế đơn. Gian vuông và rộng đều hợp bố cục hai văng đặt đối diện, bàn trà ở giữa — kiểu này tiếp khách đông rất tiện và nhìn cân với bố cục đối xứng.
• Khoảng cách ngồi. Sofa và tivi cần đủ xa để mắt không mỏi, nhưng đừng đẩy hai đầu phòng ra quá xa nhau đến mức ngồi nói chuyện phải cao giọng. Chia cụm ngồi hợp lý còn quan trọng hơn tận dụng hết chiều dài.
• Bàn trà. Gian rộng nên dùng bàn trà đôi hoặc bàn cỡ lớn thay vì một chiếc bàn nhỏ trôi giữa thảm. Mặt bàn nên thấp hơn mặt ngồi sofa một chút và cách sofa vừa tầm với tay.
• Thảm. Thảm là chi tiết định vị cả cụm. Thảm phải đủ lớn để chân trước của sofa và các ghế đơn đều đặt lên được — thảm nhỏ nằm lọt giữa sàn làm cụm ngồi rời rạc ngay lập tức.

Đồ rời và đồ gỗ đóng nên đi cùng một hồ sơ thiết kế, cùng một bảng màu. Cách hay gặp mà nên tránh là làm xong hệ tủ rồi mới đi mua sofa, thảm, tranh theo cảm hứng — kết quả là từng món đều được, ghép lại thì lệch tông.

5. Đèn chùm và ánh sáng cho trần cao, thông tầng

Với gian thông tầng, đèn chùm không chỉ để chiếu sáng — nó lấp khoảng trống chiều đứng và trở thành món trang sức của cả gian. Nhưng đây cũng là hạng mục dễ sai nhất.

• Vị trí treo. Đèn thông tầng thường treo ở khoảng trống giếng trời hoặc trục cầu thang để nhìn đẹp từ cả hai tầng, không nhất thiết treo giữa cụm sofa. Treo ngay trên bàn trà mà đèn cỡ lớn thì ngồi dưới sẽ thấy nặng đầu.
• Đáy đèn phải đủ cao. Đáy đèn cần cao hơn tầm người đi lại bên dưới với khoảng dư an toàn, đồng thời không che tầm nhìn từ hành lang tầng hai xuống.
• Nghĩ trước khâu lau chùi. Đèn thông tầng nhiều nhánh pha lê rất khó vệ sinh. Nên lắp tời hạ đèn hoặc chừa phương án tiếp cận ngay từ khi làm trần, tránh cảnh mỗi lần lau phải dựng giàn giáo giữa phòng khách.
• Ánh sáng phải nhiều lớp. Chỉ trông vào đèn chùm thì phòng sáng ở giữa và tối om ở rìa. Cần thêm đèn hắt trần chạy quanh viền, đèn rọi vào mảng tường tivi và tranh, đèn cây hoặc đèn bàn ở khu thư giãn. Ánh sáng vàng ấm cho khu ngồi, ánh sáng trung tính cho khu cần rõ mặt đồ.

Chia mạch đèn theo cụm và gắn chiết áp là chi tiết nhỏ nhưng khác biệt lớn: buổi tiếp khách bật đủ lớp, buổi tối gia đình ngồi xem phim chỉ cần lớp hắt và đèn cây.

6. Vật liệu, hoàn thiện và những lỗi hay gặp

Phòng khách là gian chịu nhiều ánh nhìn nhất nên vật liệu phải bền màu và dễ vệ sinh, không chỉ đẹp lúc bàn giao. Hệ tủ và mảng ốp thường dùng cốt MDF lõi xanh chống ẩm phủ Acrylic hoặc Laminate cho bề mặt phẳng bóng, dễ lau; những căn theo hướng ấm và trầm hay chọn gỗ óc chó cho mảng tường tivi và tủ trang trí. Phần bản lề, ray trượt của tủ trang trí nên dùng phụ kiện chính hãng vì đây là những chi tiết đóng mở hằng ngày, hỏng thì sửa rất phiền.

Những lỗi lặp lại nhiều nhất khi làm nội thất phòng khách biệt thự:

• Đúng phong cách nhưng sai tỉ lệ. Đồ đẹp, phong cách nhất quán, nhưng kích thước lấy theo chuẩn căn hộ nên đặt vào gian rộng trần cao thì nhỏ hụt.
• Nhiều tâm điểm cạnh tranh nhau. Mảng tường tivi ốp đá vân lớn, thêm bức tranh khổ lớn ngay cạnh, thêm tủ trang trí đèn led rực rỡ đối diện — mắt không biết nhìn vào đâu.
• Quên ổ điện và đường dây. Gian rộng mà ổ điện chỉ có ở chân tường thì dây đèn cây, dây sạc chạy vắt ngang sàn. Ổ điện âm sàn cạnh cụm sofa phải chốt từ bản vẽ điện.
• Bỏ qua tiếng vang. Trần cao, sàn đá, tường phẳng nhiều là công thức của tiếng vọng. Thảm dày, rèm hai lớp, mảng ốp nan gỗ và vải bọc dày giúp gian ngồi êm tai hơn hẳn.
• Không tính che nắng. Cửa kính lớn hướng tây không có rèm hai lớp sẽ làm bạc vải bọc và nóng hầm buổi chiều.

Cách tránh hết nhóm lỗi này là chốt bản vẽ 3D, bản vẽ kỹ thuật và danh mục vật tư trước khi đưa lên xưởng sản xuất. S-Home Design làm thiết kế và thi công trọn gói, gia công tại xưởng ở Thạch Thất, Hà Nội, nên phần tỉ lệ đồ với trần cao và các chi tiết ốp mảng lớn được kiểm soát ngay từ khâu bóc tách chứ không sửa chữa ngoài công trường. Xem thêm cách xử lý ở các loại hình khác tại trang thiết kế nội thất nhà phố.

Câu hỏi thường gặp